واش بتن (washed concrete) به عنوان یکی از رایجترین کفپوشها شناخته میشود و در حقیقت زیرمجموعه بتن اکسپوز بوده و از مواد مختلفی همچون ماسه، سنگدانههای معدنی، مواد روان کننده بتن و چسب بتن ساخته میشود. واش بتنها از ویژگیها و مزیتهای متعددی همچون مقاومت بالا در برابر تغییرات دمایی، عوامل خارجی، فشار، ضربه و … برخوردار بوده و اصطکاک بالایی ایجاد میکنند، به همین دلیل کفپوش بسیار خوبی برای معابر شهری و پارکها و … به شمار میروند. واش بتن درجا یکی از انواع واش بتنهای رایج است که از ویژگیهای منحصربهفردی برخوردار بوده و میتواند برای پروژههای مختلفی مورد استفاده قرار بگیرد. در ادامه مطلب به بررسی نحوه اجرای واش بتن درجا و نکات آن پرداخته میشود.
مزیتهای واش بتن درجا
همانطور که گفته شد واش بتن از جمله کاربردیترین و رایجترین کفپوشهای بتنی است که امروزه در معابر شهری، پارکها، ویلاها و … به کار میرود. واش بتن انواع مختلفی همچون واش بتن درجا، واش بتن پرسی، واش بتن ویبرهای و واش بتن آنتیک دارد که هر کدام کاربردها و مزایای متعددی دارند. از جمله مهمترین مزیتهای واش بتن درجا میتوان به موارد زیر اشاره داشت:
- این کفپوش از مقاومت بالایی برخوردار بوده و میتواند بیشتر از ۵۰ سال عمر کند.
- واش بتن در مقایسه با انواع کفپوشهای دیگر نور ماوراء بنفش کمتری به خود جذب میکند.
- این کفپوش میتواند زیبایی و جذابیت منحصربهفردی داشته باشد و سازگاری بالایی با دیگر ارکان دکوری دارد.
- در برابر فشار، ضربه، سایش و … مقاومت بالایی دارد.
- واش بتن درجا از اصطکاک بسیار خوبی برخوردار بوده و لغزندگی بسیار کمی دارد.
- به سادگی قابل شستشو بوده و از قیمت مناسبی برخوردار است.
- اجرا، تعمیر و نگهداری این کفپوشها ساده بوده و هزینه کمی دارد.
- برای پروژههای مختلفی همچون ساختمانهای مسکونی، تجاری، اداری، فضای سبز و پارک، پارکینگها، پمپبنزین، کارخانهها و … مناسب است.
مصالح واش بتن درجا و نسبت آنها
واش بتن درجا نوعی کفپوش بتنی است که بتن ماده اصلی تشکیل دهنده آن است اما از مواد دیگری همچون سنگهای معدنی، چسب بتن و انواع مختلف روان کنندهها نیز در آن استفاده خواهد شد. نسبت مصالح این کفپوش شباهت بالایی به بسیاری از کفپوشهای بتنی دارد و معمولاً برای اجرای آن از ترکیب ۱۵٪ درصد سیمان پرتلند ، ۱۵٪ آب ، ۵۰ ٪ سنگ دانه و ۲۰ ٪ ماسه استفاده خواهد شد. همچنین به صورت اختصاصی از فرمولهای دیگری برای ساخت واش بتن درجا استفاده میشود. در حقیقت بهترین و استانداردترین فرمول ساخت واش بتن درجا شامل ۱۴ درصد سیمان پرتلند، ۱۴ درصد آب، ۵۰ درصد شن نخودی، ۲۰ درصد ماسه و ۲ درصد مواد افزودنی و روان کننده خواهد بود.
در مورد اجزای اختلاط این نکته را باید در نظر داشت که میزان آب باید کاملاً به صورت کنترل شده باشد تا حداقل کارپذیری اسلامپ بتن حفظ شود.
ارزیابی و محاسبه میزان بتن مورد نیاز اجرای واش بتن درجا کار دشواری نیست و کافی است طول و عرض و ارتفاع سطحی که قرار است بتنریزی شود را در هم ضرب کرده و حجم بتن را محاسبه کرد. به عنوان نمونه برای اجرای سطحی با ارتفاع ۱۰ سانتیمتر و سطح ۱۰ مترمربع به ۱ مترمکعب بتن نیاز خواهد بود.
نحوه اجرای واش بتن درجا
برای اجرا و نصب هرگونه موزاییک و کفپوشی باید به نکات و استانداردهای مختلفی توجه داشت. برای اجرای واش بتن نیز لازم است مراحل مختلفی انجام شود که به شرح زیر میباشند:
زیرسازی واش بتن
به صورت کلی برای اجرای هر نوع کفپوشی لازم است که زیرسازی آن به بهترین شکل ممکن انجام شود. برای زیرسازی واش بتن درجا نیز گاهی ممکن است نیاز باشد که از شبکههای مش فولادی برای تقویت سطح مورد نظر استفاده کرد. در اصل واش بتن باید قادر باشد تنش و فشارهای زیادی را تحمل کند به همین دلیل زیرسازی آن از اهمیت بالایی برخوردار است. در صورتی که سطح مورد نظر در معرض تنشهای زیادی نیست و ماشینآلات سنگین تردد ندارند نیازی به استفاده از مش فولادی نیست.
نصب قالب بتنی
بعد از اتمام زیرسازی نوبت به قالببندی میرسد. در اصل قالببندی بتن به منظور شکلدهی به بتن و کمک به سفت شدن مرتب آن انجام میشود. قالبهای واش بتن معمولاً از جنس چوب بوده و میتوانند در اشکال مختلفی وجود داشته باشند. تقارن جعبه مهم است و باید به دقت قطعات به هم چسبانده شود زیرا ساختار اصلی بتن در نهایت شبیه به همین جعبه خواهد بود و فاصله بین واش بتن نیز به نحوه نصب قالبها و ضخامت آنها بستگی خواهد داشت. در مرحله نصب قالبها باید به نکات زیر توجه داشت.
- برای آنکه سطح بتنی دارای ارتفاع ۱۰ سانتیمتری باشد باید قالبهایی با ارتفاع ۱۰ سانتیمتر و ضخامت ۵ سانتیمتر انتخاب شود.
- چنانچه لازم است که فضاهایی به شکل منحنی ایجاد شود باید حتماً از قالبهای انعطافپذیر استفاده شود.
- قبل از اجرای واش بتن حتماً باید زیر آن پاکسازی شده باشد و قالب در حالت تراز و بدون لرزش قرار داده شود.
- برای آنکه قالب ثبات بیشتری داشته باشد میتوان از ابزارهایی همچون میخ، چکش و … برای مهار آنها استفاده کرد.
- بهتر است در انتهای هر تخته قالب یک پایه قرار داده شود و وسط را با پایه هایی با فاصله تقریباً ۱۰ سانتیمتری پر کرد.
بتنریزی و اجرای واش بتن درجا
مرحله سوم از اجرای واش بتن درجا، ریختن بتن در داخل قالبهای نصب شده است. برای این کار میتوان از ماشینآلات مدرن استفاده کرده و مستقیماً بتن را از میکسر به داخل قالب ریخت و یا اینکه به روشهای سنتی این کار را انجام داد. سرعت بتنریزی اهمیت بالایی دارد چرا که باید زمان کافی برای لکهگیری وجود داشته باشد و بتن خشک نشود. سطح بتن باید کاملاً صاف و یکدست باشد تا بتوان لکهگیری بینقص و کاملی انجام داد. برای تسطیح بتن میتوان از ابزارهای دستی مانند ماله استفاده کرد. تسطیح بتن نیز باید زمانی انجام شود که بتن هنوز به حالت خمیری بوده و سفت نشده است و در صورت سفت شدن، ماله کشیدن آن سخت خواهد شد و ممکن است سطح بتن از زیبایی لازم برخوردار نشود.
اضافه کردن افزودنیهای بتن
بعد از بتن ریز واش بتن درجا میتوان به آن افزودنیهای مختلفی اضافه کرد که علاوه بر صاف و هموارتر کردن بتن به سخت شدن بیشتر آن کمک میکنند. در اصل در این مرحله باید افزودنی کند گیر بتن را روی سطح آن اسپری کرد. مواد شیمیایی کند کننده فرآیند سخت شدن بتن باعث میشود که سطح بالایی بتن زمان بیشتری مرطوب بماند در حالی که هسته مرکزی آن سخت میشود. اسپری کردن افزودنیها به سطح بتن باید به صورت یکنواخت انجام شود تا عملکرد بهتری داشته باشد. همچنین میتوان برای ایجاد طرح و شکلهای مختلف از شنهای ریز و رنگی استفاده کرده و آنها را همزمان با مواد افزودنی به سطح بتن پاشید.
مطلب مرتبط: طریقه نصب واش بتن اصولی
باز کردن قالبها و آبیاری سطح واش بتن
همانطور که گفته شد نحوه اجرای واش بتن درجا شامل مراحل مختلفی خواهد بود. بعد از بتنریزی و تسطیح آن و همچنین اسپری کردن افزودنیهای باید اجازه داد که واش بتن حداقل ۲۴ ساعت در معرض هوای آزاد باشد تا کاملاً سفت و خشک شده و رطوبت آن از بین برود. بعد از مدت زمان گفته شده میتوان قالبهای واش بتن را باز کرده و سپس اقدام به آبیاری سطح آن نمود. آبیاری واش بتن درجا میتواند منجر به عملیات هیدراتاسیون شده و مقاومت و استحکام آن را افزایش بدهد. برای آنکه واش بتن طول عمر و مقاومت بالایی داشته باشد میتوان آبیاری آن را برای چند روز تکرار کرد.
بندکشی واش بتن
در نهایت و بعد از اجرای مراحل اصلی نوبت به بندکشی واش بتن میرسد. به صورت کلی فاصله بین واش بتنها میتواند به اندازه ضخامت قالبهای آن باشد که معمولاً ۱ سانتیمتر خواهند بود. برای بندکشی واش بتن باید از یک نوع خمیر مخصوص استفاده کرد هرچند که میتوان از مصالحی همچون سیمان، رزین، دوغاب و … نیز بهره برد. در حقیقت بندکشی واش بتن میتواند باعث زیبایی بیشتر آن و جلوگیری از ورود و نفوذ مایعات، آشغال، گرد و غبار و … به فواصل بین بتن شود. همچنین این کار مانع از رشد نباتات میشود و جلوه زیباتری به سطح واش بتن میدهد. آموزش بندکشی واش بتن نیز کار سادهای بوده و حتی افراد عادی نیز میتوانند به کمک ابزارهای ساده و با رعایت نکات مختلف آن را به خوبی انجام بدهند.
بیشتر بخوانید: تفاوت واش بتن و موزاییک
جمعبندی
واش بتن درجا یکی از رایجترین و کاربردیترین کفپوشهایی است که به واسطه ویژگیهایی همچون مقاومت بالا، طول عمر زیاد، اجرای راحت، عدم لغزندگی و … میتوان در محیطهای مختلف استفاده کرد. نحوه اجرای واش بتن درجا میتواند شبیه انواع کفپوشهای دیگر باشد اما به صورت کلی در چند مرحله اصلی شامل زیرسازی، نصب قالب، بتنریزی ، اضافه کردن افزودنیهای بتن، باز کردن قالبها و آبیاری سطح واش بتن و در نهایت بندکشی واش بتن انجام میگردد.
