بلوکهای سیمانی سبک از جمله مصالح پیشرفته و مدرنی هستند که به دلیل وزن کم، عایق صوت و حرارت، مقاومت بالا و … جایگزین مصالح سنتی مانند آجرهای سفالی و … شدهاند. افزایش چشمگیر جمعیت و محدودیت فضا، خصوصاً در شهرها باعث شده است که امروزه ساختمانهای مدرن به صورت چندطبقه و مرتفع ساخته شوند به همین دلیل پارامترهایی همچون کاهش وزن کلی، افزایش ایمنی، کاهش هزینهها، افزایش سرعت ساختوساز و … در صنعت ساختمانسازی اهمیت و ارزش بالایی پیدا کردهاند.
در ادامه این مطلب از بتن پارسیان به بررسی و معرفی کامل بلوک سیمانی سبک ، انواع آن، ویژگیها و قابلیتها و همچنین کاربردهای آن پرداخته خواهد شد.

بلوک سیمانی سبک چیست؟
بلوک سیمانی سبک که به اختصار بلوک aac (Autoclaved Aerated Concrete) نیز نامیده میشود در حقیقت نوع بلوک است که در ساخت و تولید آن علاوه بر آب و سیمان از مواد دیگری همچون پوکههای معدنی، گچ، سیلیس، پودر آلومینیوم و افزودنیهای مختلف استفاده میشود. این بلوکها دارای یک ساختار متخلخل و اسفنجی هستند و با توجه به محبوس شدن حبابهای هوا در داخل بافت آنها از وزن کمی برخوردارند.
انواع بلوک سبک سیمانی
بلوکهای سیمانی همچون سایر مصالح ساختمانی میتوانند بر اساس فاکتورها و پارامترهای مختلفی دستهبندی شوند و از تنوع بالایی برخوردارند. هر کدام از این بلوکها میتوانند ویژگیها و قابلیتهای منحصربهفردی داشته باشند و در پروژههای مختلفی به کار بروند. از جمله مهمترین پارامترهای دستهبندی این بلوکها میتوان به موارد زیر اشاره داشت:
دستهبندی از نظر جنس
همانطور که گفته شده ماده اصلی تشکیل دهنده تمامی بلوکهای سیمان سبک، سیمان است اما ممکن است از مواد و مصالح دیگر و افزودنیهای مختلف نیز در تولید این بلوکها استفاده شود. رایجترین نوع بلوکهای سبک از نظر جنس مواد سازنده شامل موارد زیر هستند:
· بلوک سیمانی سبک پوکهای که در تولید آنها از پوکههای معدنی به جای شن و ماسه استفاده میشود و با نام بلوک پوکهای نیز شناخته میشوند و میتوانند
· بلوک سیمانی سبک لیکا که در تولید آنها از دانههای لیکا (دانههای ساختهشده از گل رس) استفاده میشود. این بلوکها عایق سرما و گرما، عایق صوت و صدا و … بوده و مقاومت مکانیکی بسیار بالایی در برابر فشار، حریق و … دارند.
· بلوک سیمانی سبک گازی که شامل دو دسته اصلی بلوکهای AAC و NAAC بوده و از ترکیب سیمان، آب، ماسه سیلیسی، آهک و پودر آلومینیوم تولید میشوند. واکنشهای شیمیایی مختلف در بافت این بلوکها باعث ایجاد حباب میشود و وزن آنها کاهش پیدا میکند
· بلوک CLC یا فوم بتن که نوعی بلوک گازی بوده و در ساخت و تولید آنها از دوغاب ماسه بادی استفاده میشود. در تولید این بلوکها فوم پلی استایرن (EPS) استفاده شده و در کنار وزن کم، عایق حرارت، رطوبت و صوت خوبی هستند.
· بلوک سبک سیمانی هبلکس که از بتن متخلخل تولید شده و مقاومت بالایی در برابر فشار و فرسایش دارد و برای عایقبندی حرارتی، صوتی و رطوبتی نیز به کار میرود.
دستهبندی از نظر جداره
تعداد و نوع جدارهها و نحوه اتصال بلوک سیمانی سبک هم یک فاکتور مهم در دستهبندی آنها است و بر همین اساس این مصالح به سه دسته اصلی تقسیم میشوند
· بلوکهای دو جداره که وزن کمی داشته و در برابر صدا و حرارت عایق هستند و برای اجرای تیغههای داخلی به کار میروند.
· بلوکهای سه جداره که برای اجرای دیوارهای بیرونی به کار رفته و یک عایق صوتی و حرارتی مناسب هستند.
· بلوک فاق و زبانهدار یا اصطلاحاً بلوک کام و زبانه که برای اتصال نیازی به ملات ندارند و استحکام و یکپارچگی بالایی دارند.
دستهبندی از نظر ابعاد
بلوکهای سیمانی سبک میتوانند از نظر ابعاد و اندازه تنوع بسیار زیادی داشته باشند. هرچند که بسیاری از این بلوکها در ابعاد و اندازههای استاندارد تولید میشوند اما امکان سفارشیسازی و تولید آنها در ابعاد مختلف نیز وجود خواهد داشت.

مزایا ویژگیهای بلوک سیمانی سبک
با توجه به آنکه در ساخت و تولید انواع بلوکهای سیمانی سبک از مواد و متریال های مختلفی استفاده میشود، این بلوکها میتوانند از مزیتها و ویژگیهای منحصربهفردی برخوردار باشند. از جمله مهمترین مزیتها و ویژگیهای این بلوکها میتوان به موارد زیر اشاره داشت:
· این بلوکها از وزن بسیار کمی نسبت به مصالح سنتی و قدیمی برخوردارند و میتوانند نقش پررنگی در کاهش وزن کلی سازه داشته باشند.
· با توجه به آنکه از موادی همچون پوکه، فوم، پودر آلومینیوم و … در ساخت این بلوکها استفاده میشود، میتوانند در برابر صوت، حرارت و رطوبت مقاومت خوبی داشته باشند و به عایقبندی کلی سازه کمک کنند.
· این بلوکها در کنار وزن سبک از مقاومت و استحکام بالایی برخوردار بوده و به افزایش ایمنی سازه کمک میکنند.
· این مصالح در ابعاد و اندازههای استاندارد و سفارشی تولید شده و میتوانند باعث تسریع در انجام مراحل مختلف ساختمانسازی شوند و به کاهش مصرف مصالح نیز کمک خواهند کرد.
· در برابر شرایط محیطی و خارجی مانند نور خورشید، بارندگی، مواد شیمیایی و … مقاومت بالایی دارند.
· با توجه به ویژگیها و مزایا و طول عمر بالایی که دارند از قیمت مناسبی برخوردارند.
· این بلوکها میتوانند در کاهش تلفات و خسارتهای ناشی از زلزله و همچنین کاهش هدر رفت انرژی و … مؤثر باشند.
· این بلوکها سازگاری بالایی با محیط زیست داشته و خسارتی به آن وارد نمیکنند.
مهمترین کاربردهای بلوک سیمانی سبک
همانگونه که عنوان شد بلوکهای سبک در مقایسه با مصالح سنتی مانند آجر از ویژگیها و مزیتهای منحصربهفردی برخوردارند به همین دلیل میتوانند کاربردهای متعددی داشته باشند. از مهمترین و رایجترین استفادههای بلوک سیمانی سبک میتوان به موارد زیر اشاره داشت:
· قابلیت استفاده در ساخت جدولها و جویهای خیابان
· ساخت و اجرای دیوارهای پارکینگ و حصارها
· استفاده در تیغهکشی ساختمانها و اجرای دیوارهای باربر و غیر باربر
· استفاده در اجرای سقفهای تیرچه بلوک
· ساخت دیوارهای حیاط، محوطههای باغ و ویلا، محوطههای تفریحی و ورزشی و …
· ساخت کانالهای آبیاری و …
البته باید توجه داشت که تعدادی از بلوکهای سیمانی سبک در کنار مزایای عنوان شده میتوانند معایب و ایراداتی داشته باشند که مهمترین آنها شامل مواردی همچون مقاومت کم در برابر رطوبت، استحکام کم در ارتفاع بالای ۳ متر، میزان ضایعات زیاد در ساخت دیوار و سقفها و … هستند.

مشخصات کامل بلوکهای سیمانی سبک
بلوک سیمانی سبک به دلیل ترکیب خاص مواد اولیه و فرآیند تولید از ویژگیها، مزیتها و مشخصات منحصربهفردی برخوردار است. از مهمترین مشخصات این بلوکها میتوان به موارد زیر اشاره داشت:
· بلوکهای سیمانی سبک دارای وزن مخصوص بین ۶۰۰ تا ۹۰۰ کیلوگرم بر مترمکعب هستند
· میزان مقاومت فشاری این مصالح بین ۳۰ تا ۵۰ کیلوگرم بر سانتیمتر مربع خواهد بود.
· ضریب هدایت حرارتی این بلوکها بین ۰.۱ تا ۰.۲ وات بر متر کلوین خواهد بود که نشاندهنده مقاومت بالای آنها در برابر حرارت است.
· میزان جذب آب در این بلوکها با توجه به نوع بلوک متفاوت است اما کلاً کمتر از ۱۵ درصد خواهد بود.
· این بلوکها معمولاً در ابعاد استاندارد ۲۰ * ۲۰ * ۴۰ سانتیمتر تولید میشوند اما قابلیت سفارشیسازی نیز دارند.
· مواد معدنی موجود در این بلوکها باعث افزایش مقاومت آنها در برابر حریق شده است.
به صورت کلی مشخصات فنی بلوکهای سیمانی به شرح جدول زیر خواهد بود.
|
مشخصات فنی بلوکهای سبک |
توضیحات |
مزایا |
|
مواد تشکیل دهنده بلوکها |
سیمان، آب، ماسه، مواد سبک کننده مانند پوکههای معدنی |
ترکیب بهینه مواد و کاهش وزن، افزایش مقاومت و عایق بودن بلوکها |
|
وزن بلوک |
بسیار سبکتر از بلوکهای سیمانی سنتی و آجرهای سفالی |
کمک به کاهش بار مرده ساختمان، کاهش هزینههای فونداسیون، سرعت ساخت بالاتر و افزایش ایمنی سازه |
|
عایق حرارتی |
وجود حفرههای هوا در بافت بلوک موجب ایجاد جریان همرفت شده و این بلوک عایق حرارتی بسیار خوبی است. |
کمک به کاهش هدر رفت انرژی برای گرمایش و سرمایش، افزایش راحتی ساکنین |
|
عایق صوتی |
به دلیل وجود حفرههای هوا، عایق صوتی خوبی است |
کاهش آلودگی صوتی، افزایش آرامش در محیط ساختمان |
|
مقاومت در برابر آتش |
پوکههای معدنی و افزودنیهای بلوک باعث مقاومت خوب آن در برابر آتش میشود |
افزایش ایمنی ساختمان در برابر آتشسوزی و جلوگیری از خسارتهای ناشی از آن |
|
انواع بلوکهای سبک |
لیکا، پوکهای، اتوکلاو، گازی، فومی، هبلکس |
امکان انتخاب بلوک مناسب با نیاز پروژه |
|
کاربردهای بلوک سیمانی |
اجرای انواع دیوارهای داخلی و خارجی، دیوارهای حائل، سقف کاذب، شیب بندی سقف و … |
کاربرد گسترده در ساختمانسازی، شهرسازی، کشاورزی و… |
|
مقاومت در برابر رطوبت |
به دلیل وجود حفرههای هوا، این بلوکها رطوبت را به خود جذب نمیکنند. |
مناسب برای استفاده در محیطهای مرطوب |
|
ابعاد |
ابعاد متنوع و بزرگتر نسبت به آجر و قابلیت تولید در ابعاد سفارشی |
افزایش سرعت اجرای دیوارچینی |
|
قیمت |
مقرونبهصرفه تر از سایر مصالح ساختمانی مشابه |
کاهش هزینههای ساختوساز |
نحوه تولید بلوک سیمانی سبک
به صورت کلی برای ساخت بلوکهای سبک سیمانی از دو روش اصلی استفاده میشود که شامل تولید به روش اتوکلاو و تولید به روش عادی (غیر اتوکلاو) میباشد.
· در روش اتوکلاو پس از قالبگیری بلوکها، آنها در اتوکلاو قرار گرفته و تحت فشار بخار عملآوری خواهند شد. این فرآیند باعث تسریع در عمل هیدراتاسیون سیمان و در نتیجه افزایش مقاومت بلوکها می گردد.
· در روش دوم بلوکها در هوای آزاد یا در اتاقهای مرطوب عملآوری خواهند شد و این روش معمولاً برای تولید بلوکهای با مقاومت کمتر به کار رفته و نیاز به تجهیزات خاصی ندارد.
مراحل اصلی تولید این بلوکها شامل مواردی همچون تهیه مواد اولیه، تنظیم عیار ملات، انتقال ملات، اختلاط مواد، قالبگیری، ویبره، عملآوری، خارج کردن قالب و انبارداری میباشد و انجام دقیق هر کدام از این مراحل میتواند در کیفیت نهایی محصول مؤثر باشد.
قیمت بلوک سیمانی سبک
قیمت بلوکهای سبک ساختمانی تحت تأثیر فاکتورها و پارامترهای متعددی خواهد بود که مهمترین آنها شامل شرکت تولیدکننده بلوک سیمانی سبک، حجم و تعداد بلوک، ویژگیها و قابلیتهای بلوک، نوع بلوک سیمانی، ابعاد و اندازههای بلوک، کیفیت ساخت و تولید بلوک، هزینههای تولید و حملونقل و … هستند.
جمعبندی نهایی
بلوک سیمانی سبک نوعی بلوک است که به واسطه نوع مواد تشکیل دهنده دارای یک ساختار متخلخل و سبک بوده و از مزیتهای متعددی نسبت به بلوکهای سیمانی و مصالح سنتی برخوردار است. این بلوکها از تنوع بالایی برخوردار است و میتواند به واسطه مزیتهای متعدد کاربردهای مختلفی در ساختمانسازی داشته باشد.